6 -  KINA GECESİ VE SAÇ KESME

                  Kına gecesi düğün gününün arafesi’nde, erkekler oğlan evinde, kadınlar da kız evinde

Toplanarak  yaparlar.Her iki tarafta da çok kalabalık bir misafir topluluğu göze çarpar.Bütün davetliler samimiyetle  ve büyük bir coşku ile eğlenirler.Bu eğlencelerde genellikle davul-zurna çalınır.Günümüzde ise klarnet,darbuka ,cümbüş ve keman kullanılmaktadır.Bütün gençler bilinen mahalli oyunları oynar,şarkı ve türküler söylerler.Bazen KÖÇEK denilen oyuncular getirilir ve düğüne başka bir neşe katılır.Köçekler tıpatıp kadın gibi giyinip süslenirler,başına oyalı yazma örter,ayaklarında yüksek ökçeli kadın ayakkabısı,ellerinin parmaklarında ziller vardır.Davetliler tarafından para vurulur.Bu paralar çalgıcılara kalır eğlence bütün coşkusuyla oğlan tarafında devam ederken,güveyi (damat)da son derece şık olarak,sadıç eşliğinde düğün yerine getirilerek davetliler bir bir gezilerek hoş geldiniz denilip el sıkışılır.Oyunların oynandığı esnada,bir ara zorlada olsa güveyi oynatırlar.Eğlence gece geç saatlere kadar devam eder.

        Kadınlar ise,kız evinde tef çalıp oynarlar.Bu geceye hem oğlan tarafı,hem de kız tarafı,eşini,dostunu ve kapı komşularını davet etmişlerdir.Kız evinde bu eğlenceler devam ederken,sadıç hanımı tarafından odanın ortasına bir yastık konulur.Sadıç hanımı tarafından gelin getirilip bu yastık üzerine oturtulur.Oğlanın kız kardeşi veya teyzesiyle birlikte bazen bunların dışında tecrübeli bir kadın tarafından gelinin el ve ayak parmaklarına KINA yakılır.Kınadan sonra gelinin,ehil bir kişi tarafından makas değmemiş zülüfleri taranarak kesilir.Kına yakılırken bir kız tarafından tepsiye bırakılan mumlar yakılır ve oynanır.Kına ve saç kesme bitince,tepsi davetliler arasında gezdirilerek para toplanır.Toplanan bu paralar geline verilir.Kına gecesinde,oğlan tarafından gelen ve gelini süsleyen kadınlara YENGE adı verilir.

                       7-DÜĞÜN HAZIRLIKLARI VE DÜĞÜN

       Düğün günü,taraflar arasında daha önceden tespit edildiğinden,zengin aileler,şenliklere birkaç gün önceden başlarlar.Düğüne bir hafta kala,oğlan tarafından görevlendirilen,yaşlı bir kadın,bütün eş,dost ve kapı komşuları düğüne davet eder.Bu davetlerde düğüne davet edilenlere (çağırılanlara)birer şeker verilir.Düğüne mazeretleri dolayısıyla gelemeyecek olanlar,şekeri almazlar Allah yüzlerini güldürsün,gözleri aydın olsun derler.Şeker almayanların düğüne gelmeyeceklerinden,gelmeyecek olanların sayısı da belirlenmiş olur.

       Şenlikler,düğün evi bahçesinde veya en yakın bir açık meydanda yapılır.Şenlikler genellikle davul-zurna eşliğinde ve diğer müzik aletleri ile yapılır.Davul ve zurnanın,ilk görevleri,düğüne gelen davetlileri,düğün evinde karşılamaktır.Uzaktan bir davetli kafilesinin geldiğini gören davul ve zurnacı,hemen onları karşılama havası ile(gelin alma havası) karşılar ve misafirlerin önünde,onları düğün evi kapısına kadar çalgı eşliğinde getirir.Bu misafirlerde çalgıcılara bahşişler verirler.Davetliler genellikle yakın akrabalar başta olmak üzere,yörenin ileri gelenleri ile kapı komşudan oluşur.

     Düğünün bütün sevk ve idaresi,sağdıç tarafından yürütülür.Sağdıç, oğlan tarafından sevilen, sayılan ve güvenilen bir kişi olarak görevlendirilir.En samimi eğlencelerin yapıldığı düğün akşamı,oğlan evinde ve düğünde verilecek yemeklerin bütün hazırlıkları tamamlanır ve şafakla birlikte kazanlar ateşlenir.Bu işte becerikli ve tecrübeli kadınlar uğraşırlar.Önceleri GÖME(BABİKO) adı verilen ve büyük somunlar halinde pişirilen ekmekler ufalanarak tereyağı ile karıştırılıp,tabaklar yerine leğen veya tepsilerde yenilen bu yemeğin yanında,ayran veya üzüm ezmesi,bu olmazsa erik hoşafı olurdu.Günümüzde ise pirinç pilavı,zerde(pirinç-şeker karışımından yapılır)ekşili dolma,taze veya kuru fasulye gibi yemekler yapılır.

       Düğün evinde,her geçen saat artan telaş ve faaliyet bütün hızıyla devam ederken,gelin uzak bir yerden alınacaksa,düğün alayının hazırlıkları daha büyük olur.Gelin evi yakın ise,düğün alayı yayan gider ve gelir.Eğer yol uzak ise,gelin için güzel bir at temin edilir.Gelin bu atla getirilir.Günümüzde,gelin için özel taksi tutulur.Her davetli ise,birer taksi ile düğün törenine katılır. Bazen otobüslerde tutulur.Yerin yakın veya uzak oluşuna göre vakit geldiğinde,çalgı takımı düğün evi arabasına alınır,yol boyunca çalgı çalınarak gidilip gelinir.

         Kız evine varıldığında,gelenler kapı önünde tek tek el sıkışarak karşılanır.Fazla olmamak şartıyla birazda kız evi önünde,çalgılar çalınır,oyunlar oynanır.Ondan sonra gelin göz yaşları,arasında anne ve babasının elini öperek,sağdıç tarafından,evden dışarı çıkarılır.Gelin dışarı çıkarılırken bir tarafından sağdıç hanımı,bir taraftan da oğlanın en yakını tarafından tutularak taksiye bindirilir.Düğün alayı,neşeli ve çalgılarla değişik yoldan,oğlan evine gelirler.Gelin oğlan evinin dış kapısından geçirilirken eskiden beri alışıla gelmiş bazı adetler yapılır.Gelin kapının önünde iken,oğlanın en yakınlarından biri dama(evin çatısına)çıkarak,önceden hazırlanmış olan leblebi-üzüm-şeker karışımını yukarıdan,gelinin başına döker.Kapıdan içeri girmeden eline bir yumurta verilerek,kıbleye döndürülür ve yumurtayı duvara vurarak kırar,kapı eşiğine bırakılan ağaç bir kaşığı sağ ayağıyla kırar ve yine sağ  ayağıyle içeri girerken,el üstünde tutulan Kuran-ı Kerim’in altından geçirilerek odaya alınır.Bazen yemekten önce Mevlid-i Şerifte okutulur yemeğini yiyen misafirler,düğün sahibinin gözlerini aydınlayarak ayrılırlar.

         Yalnız oğlan tarafının yakınları ayrılmaz,orda kalırlar.Bundan sonra kadınların yemekleri verilir.Yemekler yendikten sonra,bütün misafirlerden oğlan annesi,babası,kardeşi ve çok yakıları tarafından daha kıymetli olacak şekilde HALAT adı altında verilen paralar toplanır,takılar takılır.Toplanan paralar  sayılıp geline verilir oğlan anne ve babası halat olarak daha ziyade birer bilezik veya altın verirler.Damat yakın komşulardan birinde veya sağdıç evinde,yakın dost ve arkadaşlarıyla oturmaktadır.Sağdıç,yanında getirdiği berberle,damadın saç ve sakal tıraşını ettirir.Berbere sağdıçla,orada bulunanlar tarafından bahşiş verilir.Bazen de sağdıçtan habersiz,damadı arkadaşları gizlerler(kaçırırlar)istedikleri bahşişi sağdıçtan aldıktan sonra geri getirirler.Akşam yatsı namazından sonra gelini,gelin odasına sağdıç hanımı getirip oturtur.Gerekli bilgi ve tavsiyeleri yaptıktan sonra,sağdıç hanımı odadan çıkar ve beyini(sağdıcı)çağırtır.Odanın hazır olduğunu bildirir.Bunun üzerine sağdıç damadı odasına gönderir.Damat dışarı çıkıp,sağdıcın yanına döndükten sonra,sağdıç tarafından oğlanın babasının gözleri aydınlanır.Oğlan evinde beklemekte olan yakın kadın ve erkek davetlilerde oğlanın anne ve babasının gözlerini aydınlar,çiftlere mutlu ve mesut olmaları temennisi yapılarak düğün evinden ayrılırlar.

[1] [2] [3] [4] [5] [6]