e-PALU’DA SÜNET VE SÜNNET DÜĞÜNLERİ.

        Sünnet,lugat ta insanın manen tuttuğu iyi yol manasına gelirse de bizim asıl konumuz İslamiyet teki sünnet olma hususudur ki buna hitan da denir.Hz.İbrahim den gelir(Hz.İbrahim,80.yaşında iken Şam’da kendi kendini sünnet etmiştir.) İslam ın insanlara faydalı gördüğü bu sünnet olma ve sünnet etme işi o gün den beri müslümanlar arasında süre gelmiştir.Memleketimizde bir çocuk sünnet çağına geldiği zaman veya yeni doğduğu zaman çocuğa bir kirve bulunur.Bazen de bunun tam tersi olup eş-dost ve akrabadan herhangi bir erkek,çocuğa kirveliğe talip olur.Kirve,sünnet edilecek çocuğu sünnet sırasında kucağına alır,el ve ayaklarını usülüne göre sıkıca tutar.Seçilen kişi ölünceye kadar o çocuğun kirve si olur.Çocuk büyüdüğü zaman bile o kişiye kirve diye hitap eder saygı gösterir.Kirve seçildikten sonra sünnet günü kararlaştırılır.Sünnete eli en hafif diye şöhret kazanmış sünnetçi çağrılır.Aynı zamanda sünnete bazı konu komşu ve eş dost çağrılır.Sünnet sabahı çocuk tepeden tırnağa kadar yeni elbiseler veya özel hazırlanmış sünnet elbiseleriyle giydirilir.Kirvede hediyelerle birlikte sünnet evine gelir.Bu hediyelerin başında bir kol saati gelir.Diğer hediyeler ise kolonya ve çeşitli şekerlemelerdir.

        Sünnet edilecek çocuk,bunlarla sünnetin korkusundan kurtarılmak istenirse de çocuk yine bir korku yüzünden kendine ıssız köşeler arar,devamlı kaçmaya çalışır,vakit gelince sünnetçinin isteği üzerine içeri alınır.Bu sırada kirve çocuğu cesaretlendirmek için ve sünneti unutturmak için çocuğa hediyesini verir.

Daha sonra odanın münasip bir yerine konulmuş olan yastık üzerine oturtularak çocuğa cesaret verici sözler usülüne göre söylenir.Sünnetçi çocuğun karşına oturur,usturayı eline alarak tekbir getirmeye başlar,odada bulunanlarda tekbire iştirak ederler.Tekbir sona erince odadan bir feryat kopar...Bu feryat sünnetin bittiğini gösterir.Böylece çocuk sünnet edilir,yarası sarılır ve önceden yapılmış yatağına yatırılır.

        Genellikle erkeklerin bulunduğu kısımda Mevlid okunur,yemekler yenir cemaat dağılır.Kadınlar ise gece geç saatlere kadar eğlence yaparlar.Gelen davetlilerde getirmiş oldukları hediyeleri çocuğun yatağının başına bırakılır.

        Sünnet edilen çocuk tamamen iyileşince karşılıklı kirve davetleri yapılır ve karşılıklı hediyeler gönderilir.Bu suretle sünnet düğünü sona ermiş olur.

                F –PALU’DA ÖLÜM VE CENAZE TÖRENLERİ

      Palu da  ölüm hadiseleri,genellikle yaşını başını almış kişiler arasında olur.Yaşlıların ölümü tabii karşılanır,buna mukabil gençlerin ölümüne ise bütün memleket halkı yanar yakınır.Bir ölüm hadisesinde akraba ,konu-komşu ölüm evine yardıma koşar.

       Bir ölüm halinde,minarelerden birinde Salat-ü Selam verilir.Halk bu suretle sorar soruşturur kimin öldüğünü öğrenir ve ona göre yardıma koşar.

     Bir ölüm vukuunda cenaze yıkanmadan önce ilk yapılan iş mezarın kazılması ve mezar ağaçlarının hazırlatılmasıdır.Cenazeler genellikle evde fazla tutulmaz,Yıkandıktan sonra evden alınarak camiye getirilir ve musalla taşına yatırılır.Cenaze namazı kılınmadan önce camiide ölünün ruhuna hediye için bir veya birkaç hatim okunur.Yani Kuranı Kerim hatmedilir.İskat-ı Salat dan sonra cenaze namazının kılınması için hazırlık yapılır.Cenaze namazının kılınmasından sonra,cenaze fedakar ve yardımsever halk tarafından omuzlar üzerinde  taşınarak mezarlığa götürülür.Eğer mezarlık uzak ise,cenaze şehir dışına kadar omuzlar üzerinde götürülüp orada hazır bulunan bir kamyona bırakılır.Beraberinde araçlarla mezarlığa götürülür.

       Cenaze gömülüp dua(telkin)okunduktan sonra bütün cemaat toplu halde cenazenin çıktığı eve gelir.Evde oturduktan sonra içlerinden biri Lillahil-Fatiha deyince cemaat hep birden sevabını ölünün ruhuna hediye etmek için fatiha okurlar.Daha sonra cemaat cenaze sahiplerine başsağlığı dileyerek onları teselli ederler.

       Cenazenin gömüldüğü andan itibaren 3gün süreyle taziye ye oturulur. Bu üç gün zarfında eş , dost,konu-komşu sabahtan akşama kadar başsağlığına gelir ve fatiha okurlar.Bu hususta güzel bir adet de taziye evine üç gün boyunca yakın akraba ve komşular tarafından devamlı yemek gönderilmesidir.

[1] [2] [3] [4] [5] [6]