|
|
|
Anasayfa |
|
|
Elazığ |
|
|
|
|
|
Palu |
|
|
|
|
|
Harput |
|
Günün Sözü
|
Günün
Sözü |
|
"Allah Dilemedikçe Siz Dileyemezsiniz."(İnsan Suresi, 30)
|
|
|
|
Elazığ kent
merkezinin geçmişi yeni olmakla birlikte yerleşim olarak
bölgenin tarihi oldukça eskidir. Bu nedenle Elazığ’ın
tarihinin, devamı durumunda olduğu Harput’un tarihi ile
birlikte ele alınması gerekir.Harput ve
yöresi, Anadolu’nun en eski yerleşme birimlerinden biridir.
Nitekim, Fırat Irmağı’nın çizdiği büyük yay içinde, sulak ve
verimli bir ova üzerinde bulunması, doğal kaya sığınakları,
kara ve su hayvanlarının bolluğu nedeniyle yöre, Paleolotik
(Yontma Taş Devri M.Ö. 10.000) dönemden beri, yerleşme
alanıdır. Elazığ ve
yöresinin yazılı tarihinin Hitit tabletlerindeki bilgilerle
aydınlatıldığı görülmektedir. M.Ö. 2000’lerde yörenin İşuva
adıyla anıldığı belirlenmiştir.M.Ö. 12. –
7. yüzyıllar arasında yöreye merkezi Van (Tuşpa) olan
Urartular hakim olmuştur. Urartu dönemi ile ilgili olarak,
Harput Kalesi başta olmak üzere, Altınova Norşuntepe’de ortaya
çıkarılan Urartu yerleşmesi, Palu Kalesi, Karakoçan (Bağın) ve
İzoli (Kuşsarayı)’ndaki çivi yazılı kitabeler yöredeki Urartu
hakimiyetini açıkça ortaya koymuştur. Daha sonra
bölgede Medler, Persler, Romalılar, Bizanslılar ve Arapların
değişik dönemlerde egemen oldukları görülmektedir.Büyük
Selçuklu hakimiyetinin Anadolu’ya kayması ile Harput’un Türk
Yurdu olmasında en önemli savaşın Malazgirt Meydan Muharebesi
olduğuna şüphe yoktur. 1085
yılında Çubuk Bey tarafından fethedilen Harput’ta
Çubukoğulları Beyliği kurulmuştur. Türkler tarafından
alınmasına kadar sadece müstahkem bir kale hüviyetinde kalan
Harput, Türklerle beraber büyüyen bir şehir haline gelmiştir.Çubukoğulları Beyliği’nin ömrü uzun sürmemiş, 1110 yılında
Artuklu Belek Behram Harput ve yöresini ele geçirerek
Artukoğulları dönemini başlatmıştır. Belek Gazi, Haçlı
seferlerine karşı büyük mücadeleler vermiştir. Artuklu
hanedanına, 1234 yılında I. Alaaddin Keykubad tarafından son
verilmiş, Harput bu tarihten itibaren Türkiye Selçuklu
Devleti’nin hakimiyeti altına girmiştir. Kösedağ
Savaşı’ndan sonra Harput, 1243’te İlhanlılar tarafından
zaptedilmiş, 1363’te Dulkadiroğullarının, 1465’te
Akkoyunluların ve nihayet Çaldıran Savaşı’ndan sonra 1516
yılında Osmanlıların eline geçmiştir. Coğrafi
konumu itibariyle tarihin hemen her döneminde önemli bir
yerleşim merkezi olan Harput, 1834’te doğu eyaletlerini ıslah
etmek üzere görevlendirilen Reşid Mehmed Paşa, ovada yer alan
Agavat Mezrası’nı merkez haline getirince, Elazığ Vilayeti’nin
merkezi buraya taşınmıştır.Yeni
kurulan şehir önceleri eyalet ve bilahare vilayet merkezi
olmuş, bir ara Diyarbakır Vilayeti’ne bağlı bir sancak haline
gelmiştir. 1875’te müstakil mutasarrıflık, 1879’da tekrar
vilayet olmuştur. Osmanlı İmparatorluğu’nun son yıllarında
Malatya ve Dersim sancakları da buraya bağlanmış, 1921’de bu
iki sancak Elazığ’dan ayrılmıştır.
 |
|
| |